Přejít na obsah

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu z 1 marca 2018 roku

NOWE REGULACJE

Nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu z 1 marca 2018 roku (Dz.U. 2018,poz.723) zwana dalej Ustawą  zmienia definicję obowiązujących do tej pory zasad i tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Ma ona na celu dostosowanie polskich przepisów do przepisów dyrektywy 2015/849 oraz nowych zaleceń Financial Action Task Force 9 FATF) a także zwieszenie efektywności działania polskiego systemu. Nowe regulacje wprowadziły nowe instytucje obowiązane oraz zmieniły zadania dotychczasowych instytucji takich jak biura rachunkowe i doradcy podatkowi.

Przepisy obowiązujące od 13 lipca 2018 roku poszerzają krąg podmiotów podlegających ustawie  o podmioty działające w zakresie usług tzw. powiernictwa. Do tych usług zaliczamy :

– tworzenie spółek lub innych osób prawnych,

– działanie w charakterze dyrektora lub sekretarza spółki, wspólnika spółki osobowej lub osoby na podobnym stanowisku w stosunku do innych osób prawnych lub organizowaniu dla innej osoby możliwości  działania w charakterze tych osób,

– zapewnianie siedziby statutowej, adresu działalności , adresu korespondencyjnego lub administracyjnego oraz innych pokrewnych usług dla przedsiębiorstwa, spółki osobowej lub dowolnej innej osoby prawnej lub porozumienia prawnego,

– działanie w charakterze powiernika trustu, który powstał w drodze czynności prawnej lub podobnego porozumienia prawnego lub organizowaniu dla innej osoby możliwości działania w tym charakterze,

– działanie w charakterze osoby wykonującej prawa z akcji lub udziałów na rzecz osoby innej niż spółka notowana na rynku regulowanym podlegającym wymogom dotyczącym ujawniania informacji zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub podlegająca równoważnym standardom międzynarodowym lub organizowaniu dla innej osoby możliwości działania w takim charakterze.

Ta kategoria instytucji obowiązanych nosi nazwę „trustu”.

W wielu przypadkach biura rachunkowe lub doradcy podatkowi mogą świadczyć tego typu usług ze względu na charakter ich działalności gospodarczej.

 

INSTYTUCJE OBOWIĄZANE

W ramach instytucji obowiązanych występują oczywiście zarówno biura rachunkowe i doradcy podatkowi jak i biegli rewidenci. Mają oni dostęp do informacji finansowych swoich klientów, w związku z czym ich rola jest dosyć istotna z punktu widzenia Ustawy.

Bardzo istotnym elementem nowej Ustawy jest włączenie odpowiedzialności członków organów zarządzających, wyznaczanych przedstawicieli kierownictwa jednostki oraz poszczególnych pracowników i współpracowników podmiotów usługowo prowadzących księgi rachunkowe.

Ustawa nakłada obowiązek wdrożenia odpowiednich procedur wewnętrznych mających na celu odpowiednio szybka reakcje na potencjalne naruszenie przepisów co powoduje przede wszystkim rozpoczęcie szkoleń dla całego zespołu biura rachunkowego.

Brak wdrożenia odpowiednich regulacji jest zagrożone sankcja w wysokości 1 mln PLN.

W terminie 3 miesięcy od wejścia w życie nowej ustawy biura rachunkowe winny przekazywać zawiadomienia o transakcji ponadprogowej oraz formularz je identyfikujący według dotychczasowych przepisów.

Na wejście w zżyciem nowych przepisów wykonawczych zostało przewidziane 6 miesięcy d dnia rozpoczęcia obowiązywania ustawy.

Zmiany, które mają wpływ na działalności biur rachunkowych w zakresie dostosowania swoich procedur do ustawy dotyczą przede wszystkim:

– wprowadzenia nowych obowiązków w tym w zakresie bezpieczeństwa finansowego,

– wprowadzenie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych,

– modyfikacji przepisów dotyczących wstrzymywania transakcji i blokowania rachunków,

– zmiany przepisów o kontroli i sankcjach

 

Biura rachunkowe oraz inne instytucje obowiązane zostają zobowiązane poprzez przepisy nowej Ustawy do sporządzania i aktualizowania oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu i przekazywania do Centralnego rejestru beneficjentów Rzeczywistych informacji o podejrzanych transakcjach przez spółki prawa handlowego.

Ponadto zmianie w stosunku do poprzedniej ustawy uległ próg transakcji gotówkowych  – został on określony na poziomie 15 000 EUR. Dotyczy to pojedynczej transakcji jak i kilku, jeśli są ze sobą powiązane.

Dokonywana przez biuro rachunkowe ocena ryzyka polega na trzech krokach:

– analiza transakcji,

– rozpoznanie ryzyka prania brudnych pieniędzy lub finansowania terroryzmu,

– dokonanie oceny rozpoznanego ryzyka.

W artykule 33 ust. 3 Ustawy są wskazane elementy danych transakcji, które powinny być wzięte pod uwagę w powyższych procesach:

  • Rodzaj klienta,
  • Obszar geograficzny,
  • Przeznaczenie rachunku,
  • Rodzaj produktów, usług, i sposobów ich dystrybucji,
  • Poziom wartości majątkowych deponowanych przez klienta lub wartości przeprowadzanych transakcji.

Biura rachunkowe są zobowiązane do bieżącego monitorowania stosunków gospodarczych w celu wykrycia okoliczności podejrzanych (które mogą mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu). Maja tez obowiązek identyfikacji beneficjenta rzeczywistego a nie tylko, jak w było to uregulowane w poprzedniej ustawie, podejmowania działań w tym zakresie. Również tej obowiązek identyfikacji dotyczy pełnomocnika klienta i jego umocowania do działania w imieniu klienta.

 

ŚRODKI BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO

Elementem istotnym z punktu widzenia nowej ustawy jest również nałożony obowiązek wprowadzenia odpowiedniej dokumentacji zastosowanych środków bezpieczeństwa finansowego. Należy również pamiętać o tym, iż środki bezpieczeństwa finansowego powinny być zastosowane przed nawiązaniem stosunków gospodarczych nawet przy wykonaniu jednorazowej transakcji gospodarczej. Wymóg wprowadzenia odpowiednich strategii, procedur i środków kontroli służących skutecznemu ograniczania ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu  zostają zachowane poprzez wprowadzenie wewnętrznej procedury instytucji obowiązanej opisanej w art. 50 Ustawy. Dokumentacja ta ma zawierać zasady postępowania, zgodnie z którymi są zobowiązani postępować wszyscy pracownicy instytucji obowiązanej, charakter danych procedur, rodzaj i rozmiar prowadzonej działalności. Wspomniany wyżej artykuł określa minimalne wymagania wspomnianej wewnętrznej procedury:

– określenie czynności podejmowanych w celu ograniczenia ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu związanego z danymi stosunkami gospodarczymi lub transakcją okazjonalną w tym zasady rozpoznawania i oceny ryzyka, ich weryfikacje i aktualizację,

– środki stosowane w celu właściwego zarządzania rozpoznanym ryzykiem prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu,

– zasady stosowania środków bezpieczeństwa finansowego,

– zasady przechowywania dokumentacji i informacji,

– zasady wykonywania obowiązków obejmujących przekazywanie GIIF informacji o transakcjach i zawiadomieniach,

– zasady upowszechniania wśród pracowników instytucji zobowiązanej wiedzy z zakresu przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,

– zasady zgłaszania przez pracowników rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń przepisów w tym zakresie,

– zasady kontroli wewnętrznej oraz nadzoru zgodności działalności instytucji obowiązanej z omawianymi przepisami.

 

RAPORTOWANIE

W zakresie przechowywania i gromadzenia informacji  dotyczących transakcji gospodarczych istnieje podział na transakcje raportowane ze względu na ich wartość oraz na transakcje podejrzane bez względu na wartość.

Transakcje rejestrowane dotyczą transakcji o wartości powyżej 15 tys Euro ( tzw. Transakcje ponad progowe).

Podmioty świadczące usługi księgowe, z wyłączeniem doradców podatkowych i biegłych rewidentów zobowiązane są do gromadzenia i przekazywania informacji o transakcjach wskazanych w Ustawie. Są to:

  • Przyjęta wpłata lub dokonana wypłata środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 tys. Euro,
  • Wykonany transfer środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 tys. Euro, z wyjątkiem:
  1. Transferu między rachunkiem płatniczym a lokatą, które należą dom tego samego klienta,
  2. Krajowego transferu środków pieniężnych z innej instytucji obowiązanej,
  3. Transakcji związanej z gospodarka własną instytucji,
  4. Transakcji przeprowadzonej w imieniu lub na rzecz jednostek sektora finansów publicznych,
  5. Transakcji przeprowadzanych przez bank zrzeszający banki spółdzielcze, jeżeli informacja została przekazana przez bank spółdzielczy,
  6. Przewłaszczenie na zabezpieczenie wartości majątkowych wykonane na czas trwania umowy przewłaszczenia.

W praktyce biura rachunkowe podlegają obowiązkowi zgłaszania wyłącznie w sytuacji, gdy uczestniczą w obrocie gotówkowym , czyli gdy wpłata lub wypłata środków pieniężnych będzie wynosić równowartość 15 tysięcy euro.

Aktualnie więc nie będzie zbyt uciążliwe tego typu raportowanie ze względu na fakt, iż rzadko zdarzają się tego typu transakcje gotówkowe w świetle ustawowego ograniczenia transakcji gotówkowych do 15 tysięcy złotych.

Przy transakcjach ponad progowych biuro rachunkowe przekazuje informacje w tego typu transakcjach w ciągu 7 dni od daty przyjęcia wpłaty lub dokonania wypłaty.

Obecnie jednak przepisy przewidują odejście od konieczności wystąpienia konkretnej transakcji – już samo podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu podlega zgłoszeniu.

Zawiadomienie do GIIF (Generalny Inspektor Informacji Finansowej) powinno być przekazane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 dni roboczych po potwierdzeniu przez instytucje obowiązaną podejrzenia.

Instytucje obowiązane, ich pracownicy oraz inne osoby działające w imieniu i na rzecz instytucji obowiązanych zachowują w tajemnicy fakt przekazania informacji Generalnemu inspektorowi.

 

SZKOLENIA I PROCEDURY

Instytucje obowiązane mają obowiązek zapewnienia udziału osób wykonujących obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy w programach szkoleniowych. Dotyczy to również instytucji obowiązanych prowadzonych jednoosobowo przez osoby fizyczne.

Instytucje obowiązane ponadto muszą wprowadzić procedury wewnętrzne , które maja służyć zrozumieniu problematyki przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, wczesnym wykrywaniu podejrzanych transakcji i transakcji ponad progowych , odpowiedniemu raportowaniu oraz prowadzenie rejestru transakcji i dokonanych analiz pod kątem oceny ryzyka poszczególnych transakcji.

Nowością w stosunku do dotychczasowych regulacji jest wprowadzenie jawnego centralnego rejestru beneficjentów rzeczywistych transakcji związanych z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu. Jest to rejestr prowadzony przez ministra finansów w systemie teleinformatycznym służącym przetwarzaniu informacji o beneficjentach rzeczywistych spółek kapitałowych.

 

KARY i SANKCJE

Za naruszenie przepisów ustawy grożą sankcje od publikacji informacji w Biuletynie informacji Publicznej po karę pieniężna sięgająca nawet kwoty 1 mln EUR.

 

Powrót do NEWSROOM

Nasza wizja

Dzięki wieloletniemu doświadczeniu zapewniamy naszym klientom profesjonalną obsługę oraz dokładność. Oferujemy również doradztwo ze strony naszego zespołu. Naszym głównym celem jest nawiązanie współpracy partnerskiej, która będzie satysfakcjonująca dla naszych klientów.

VGD Group

Jesteśmy międzynarodową firmą świadczącą usługi w zakresie księgowości, audytu, podatków, kadr i płac oraz doradztwa biznesowego.

Nexia International

VGD jest aktywnym członkiem prestiżowej grupy NEXIA. Dzięki temu możemy świadczyć nasze profesjonalne usługi na całym świecie.

nexia_logo-200×77-1-copy-200×77